مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۶ جمعه ۵ خرداد -اِجُّمعَة ٢٩ شعبان ١٤٣٨ - Friday May 2017
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  140   بازدید    تاریخ درج مطلب  12/9/1395    
 
 
قانون اساسي

مفهوم

 

قانون اساسي در مفهوم عام به کليه قواعد و مقررات عرفي و مدون يا پراکنده اي گفته مي شود که مربوط به قدرت و اجراي آن است. بنابراين اصول و موازين حاکم بر روابط سياسي افراد در ارتباط با دولت و نهادهاي سياسي کشور و شيوه تنظيم آن ها هم چنين کيفيت توزيع قدرت ميان فرمانروايان و فرمانبران از زمره قواعد قانون اساسي است. با اين برداشت هيچ جامعه کشوري يا دولت-کشوري نمي توان يافت که فاقد قانون اساسي باشد. در گذشته ها اين مفهوم يا به صورت مقررات موضوعه پراکنده يا مدون يا عرفي يا مخلوطي از انواع آن در جوامع بزرگي مانند مصر قديم و ايران باستان و يونان باستان و رم و چين وجود داشته است. لکن از قرن 18 شکل جديدي يافته و به صورت سندي در آمده است که اساسي ترين قواعد و مقررات و اصول حاکم را در خود گرد آورده است.

 

دلايل ظهور

 

قوانين اساسي در موارد زير پاي به عرصه هستي نهاده اند:

 

تحول تدريجي جوامع

 

به دنبال تحول تدريجي جوامع و آمادگي ذهني فرمانروايان و شهروندان. به بيان ديگر در اين صورت فرمانروايان روشن بين به منظور حفظ و تداوم موقعيت و مقام خود با اعطاي شماري از حقوق به شهروندان از راه صدور منشور و فرمان به نوعي قانون اساسي تن در داده اند. پادشاه بريتانيا(انگلستان) در سال 1215م با صدور منشور کبير اولين قانون اساسي را زير فشار شرايط اجتماعي و سياسي پايه گذاري کرد.

 

ايجاد کشورهاي جديد

 

پس از اين که مستعمرات به استقلال و حاکميت رسيدند خود موقعيت ديگري بود براي تصويب قوانين اساسي که هم ساختارهاي سياسي جامعه جديد را تدارک مي ديد و هم سند استقلال و حاکميت اين کشورها تلقي مي گرديد. مانند: کشورهاي يوگسلاوي و چکسلواکي بعد از جنگ اول جهاني(1914- 1918).

 

حوادث دگرگون کننده

 

حوادث دگرگون کننده مانند انقلاب ها و کودتاها و جنگ هاي داخلي که منجر به سقوط رژيم موجود و استقرار رژيم جديد مي گردد. مانند قانون اساسي 1285 و 1286 ايران پس از انقلاب مشروطيت و قانون اساسي جمهوري اسلامي در سال 1358 از اين گونه موارد به شمار مي روند.

 

انواع قانون اساسي

 

قانون اساسي از ديدگاه هاي مختلف تقسيم مي شود:

قانون اساسي عرفي و قانون اساسي موضوعه: قانون اساسي عرفي نيز مانند قانون اساسي موضوعه مربوط به انتقال و اجراي قدرت و ساختار سياسي هر کشور است که در اثر تحولات تدريجي به وجود آورده است. قانون اساسي عرفي مجموعه اي از اعلاميه ها، منشورها و مصوبات مجلس قانونگذاري است مانند قانون اساسي بريتانيا. اما قانون اساسي موضوعه توسط ارکان هاي مؤسس(مجلس مؤسسان، آراء مردم يا ساير دستگاه هايي که براي اين منظور به وجود مي آيند) در يک يا چند متن تهيه و به تصويب مي رسد. مثل قانون اساسي سوئيس.

 

قانون اساسي سخت(انعطاف ناپذير) و قانون اساسي نرم(انعطاف پذير): قانون اساسي سخت و نرم را از جهت نحوه تجديد نظر(بازنگري) به اين نام مي خوانند. زيرا قانون اساسي نرم را مانند قانون اساسي عادي از طريق مجالس مقننه با همان تشريفات قانونگذاري تجديد نظر قرار مي دهند. اما قانون اساسي سخت را توسط مجلس ويژه(مجلس مؤسسان، مجلس خبرگان) يا به وسيله آراء مردم(همه پرسي) يا مخلوطي از شيوه هاي مختلف انجام مي پذيرد.

 

قانون اساسي يک دست و قانون اساسي مختلط: در قانون اساسي يک دست کليه اصول آن بايد داراي ارزش مساوي باشد اما در قانون اساسي مختلط از لحاظ قابليت تجديد نظر اصول با هم تفاوت دارند.

 

قانون اساسي از لحاظ منشأ شکل گيري: که اين قسم خود به 3 نوع ديگر تقسيم مي شود:

قانون اساسي اقتداري: قانون اساسي است که از سوي زمامدار بلا منازعي به عنوان امتياز به مردم داده شود، مانند قانون اساسي لوئي هجدهم فرانسه.

قانون اساسي نيمه اقتداري: گاهي شکل گيري قانون اساسي به وسيله حاکم مطلق ولي با همکاري يک يا دو مجلس انجام مي گيرد مانند: قانون اساسي زمان مشروطيت ايران که مظفر الدين شاه قاجار آن را با همکاري عده اي از رجال مذهبي و سياسي صادر کرد.

قانون اساسي مردم سالار: اين نوع قانون اساسي که در نتيجه نهضت ها و انقلاب ها به وجود مي آيد، از طريق مردم يا نمايندگان آن ها تصويب مي شود.

 

منبع: دانشنامه رشد

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :0.0 از 5 امتياز است.


12345
0 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 98575 -1 -1

تاریخ سیاسی
ایران
جهان
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse