مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۶ جمعه ۶ مرداد -اِجُّمعَة ٤ ذو القعده ١٤٣٨ - Friday july 2017
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  850   بازدید    تاریخ درج مطلب  23/10/1394    
 
 
قصاص در قرآن‌

يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصٰاصُ فِي الْقَتْلىٰ الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَ الْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَ الْأُنْثىٰ بِالْأُنْثىٰ فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْ‌ءٌ فَاتِّبٰاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَدٰاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسٰانٍ ذٰلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ رَحْمَةٌ ... بقره: 178.
1- از اين آيه روشن ميشود كه حسّ انتقام و عاطفه هر دو در اسلام مراعات شده اگر طرف در قتل عمدى بخواهد انتقام بكشد مجاز است و اگر بخواهد عفوّ كند باز مجاز است«فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ» آمدن لفظ«اخ» براى تحريك عاطفه و رحمت است پس قصاص يك انتقام خشن و بى‌بدل نيست بلكه بدل و عوض هم دارد و آن عفو و گرفتن خون بهاست.
2- مراد از كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصٰاصُ تشريع قصاص در اسلام است و مراد از«القتلى» كشته شدگان عمدى است و در قتل خطائى و شبيه بعمد قصاص نيست.


عدّه‌اى از قانونگذاران و نويسندگان قصاص را مخالف مصلحت و عاطفه دانسته و آنرا حكمى ناروا قلمداد كرده‌اند و بجاى آن زندان گذاشته‌اند ولى گويند از روزيكه زندان جاى قصاص را گرفته شمارۀ قتل در عالم رو بكثرت نهاده و در كتاب«سيرى در اسلام» در بحث زندان و مضرّات آن از لحاظ معطّل ماندن نيروى فعّاله و تأمين زندانيان و دستگاه قضائى و اجرائى و حفظ آن و اين كه زندان دردى را دوا نكرده و بلكه بر آن افزوده است به تفصيل بحث شده، ملت چه تقصيرى‌ دارد كه تأمين اين همه قاتلان و محافظين آن ها را به عهده بگيرد، كوتاه سخن آن كه قرآن در يك كلمه مطلب را تمام كرده و چنانكه گذشت فرموده«وَ لَكُمْ فِي الْقِصٰاصِ حَيٰاةٌ يٰا أُولِي الْأَلْبٰابِ» و تصديق آنرا بصاحبان عقل واگذاشته آنها كه قصاص را مخالف مصلحت جامعه ميدانند أولو الألباب نيستند با وجود اين در جامعه‌هاى مزبور استثناها قائل شده و در موارد مخصوص آنرا اجرا مينمايند و از راديوها و روزنامه‌ها مى‌شنويم كه از قول خويش توبه كرده و قصاص را پيش ميكشند.
3- اين كه فرموده: الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَ الْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَ الْأُنْثىٰ بِالْأُنْثىٰ يعنى آزاد در مقابل آزاد، عبد در مقابل عبد، زن در مقابل زن است اگر عبد، زن در مقابل زن است اگر بگوئيم مفهوم دارد منظور اين ميشود:
آزاد را در مقابل آزاد مي كشند ولى اگر آزاد عبد را بكشد او را در مقابل عبد نميكشند، و اگر اثبات حصر و تساوى و نفى امتياز باشد معنى اين ميشود: در مقابل يك نفر فقط يكنفر بكشيد چنان كه رسم جاهليت قبل از اسلام و جاهليّت كنونى است كه اولياء مقتول در صورت قوى بودن بجاى مقتول چندين نفر حتى ده نفر را مي كشتند و مي كشند. و آيۀ وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنٰا لِوَلِيِّهِ سُلْطٰاناً فَلٰا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ اسراء: 33. مؤيّد احتمال دوم است كه مي گويد ولىّ مقتول اسراف در قتل نكند يعنى در مقابل يكنفر فقط يك نفر بكشد و ...
آيۀ وَ كَتَبْنٰا عَلَيْهِمْ فِيهٰا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصٰاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفّٰارَةٌ لَهُ ... مائده: 45. كه دربارۀ يهود است از لحاظ وضع قصاص و عفو آن كه مضمون«فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ» است مثل آيۀ گذشته مي باشد و النَّفْسَ بِالنَّفْسِ مطلق است يعنى نفس در مقابل نفس است و در مقابل مقتول قاتل را مي كشند خواه مقتول مرد باشد يا زن و خواه عبد باشد يا آزاد‌ هم چنين قاتل هر كدام باشد. و اللّه العالم.
و نيز چشم در مقابل چشم است تا آخر، همه مطلق‌اند و اگر فردى از روى عمد چشم فرد ديگر را كور كند چشم او را كور ميكنند و فرقى بين جانى و جنايت شده نيست.
«وَ الْجُرُوحَ قِصٰاصٌ» نيز همين طور است و براى مطلق زخم ها ضارب و مضروب هر كس باشد قصاص معيّن ميكند. و اللّه اعلم.
ظاهرا: اين آيه تفسير آيۀ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصٰاصُ است و نفس در مقابل نفس و عضو در مقابل عضو است بى‌آنكه امتيازى و فرقى از حيث آزاد، بنده، زن و مرد بودن در نظر باشد اين است آنچه از بررسى قرآن مجيد بدست ميايد. و اللّه اعلم.
الشَّهْرُ الْحَرٰامُ بِالشَّهْرِ الْحَرٰامِ وَ الْحُرُمٰاتُ قِصٰاصٌ فَمَنِ اعْتَدىٰ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدىٰ عَلَيْكُمْ بقره: 194. ماه حرام در مقابل ماه حرام است و اگر كسى احترام آن را مراعات نكند طرف نيز مجبور بمراعات نيست و همۀ محترم ها داراى قصاص و مقابله بمثل‌اند و اگر كسى بشما تجاوز كرد همان طور باو تجاوز كنيد.
قصف: شكستن«قصف الشّى‌ء قصفا: كسره» لازم و متعدى هر دو آمده است فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قٰاصِفاً مِنَ الرِّيحِ اسراء: 69. راغب گويد: باد قاصف آنست كه هر چه از درخت و بناء در مسيرش باشد مي شكند اين كلمه فقط يكبار در قرآن آمده و گاهى معناى ازدحام مي دهد كه يك نوع دفع و شكستن يكديگر است در نهايه نقل شده چون رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله وارد مدينه شدند يكى از يهود گفت:«تركت بنى قيلة يتقاصفون على رجل يزعم انّه نبى»‌
فرزندان قيله را در حالى گذاشتم كه بر مرد مدّعى نبوّت ازدحام مي كردند.
قصم: شكستن.«قصم العود: كسره و ابانه» چوب را شكست و از هم جدا كرد وَ كَمْ قَصَمْنٰا مِنْ قَرْيَةٍ كٰانَتْ ظٰالِمَةً انبياء: 11. چه بسا‌ مردمان را كه ظالم بودند هلاك كرديم قصم در آيه بمعنى هلاك است«قصم» بر وزن صرد مرديست كه حريف را ميشكند و مغلوب ميكند در نهج البلاغه خطبۀ 149 دربارۀ فتنه فرموده‌
منبع: برگرفته شده از کتاب قرشى، سيد على اكبر، قاموس قرآن، 7 جلد، دار الكتب الإسلامية، تهران - ايران، ششم، 1412 ه‍ ق

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :5.0 از 5 امتياز است.


12345
1 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 86369 -1 -1

خبر های قرآنی
مقالات قرآنی
دوره های آموزشی
عملکرد های سالانه دارالقرآن
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse