مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۶ پنج شنبه ۲۳ آذر -اِلخَميس ٢٥ ربيع الاول ١٤٣٩ - Thursday December 2017
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  2621   بازدید    تاریخ درج مطلب  1/4/1388    
 
 
آيت الله العظمي موسوي اردبيلي

آيت الله العظمي موسوي اردبيلي در 13 رجب سال 1344 ه.ق مقارن با سالروز ميلاد امير المومنين (ع) و برابر با 8 بهمن 1304 ه.ش در شهر اردبيل در خانواده اي روحاني و تهيدست متولد شدند.پدر ايشان روحاني بزرگوار مرحوم سيد عبدالرحيم و مادرشان، زني پارسا مرحومه سيده خديجه بود كه پيش از آن صاحب هشت فرزند دختر شده بودند.ايشان كه آخرين و تنها فرزند ذكور خانواده بودند در سال 1346 ه.ق در دو سالگي مادر خود را در اثر حصبه از دست داده و تحت مراقبت خواهرانشان قرار گرفتند يكي از خاطرات ايشان از دوران كودكي، مربوط خوابي است که در آن سنين ديده بودند.خود ايشان دراين باره مي فرمايند (در كودكي بسيار مشتاق زيارت امام زمان (عج) بودم و از اين رو تمامي اعمالي را كه در كتاب ها جهت ملاقات ولي عصر (عج) بودم و از اين رو، تمامي اعمالي را كه در كتاب ها جهت ملاقات ولي عصر (ع) ذكر شده بود انجام مي دادم و سعي مي كردم كه حتي مستحبات را نيز ترك نكنم تا اينكه شبي آن حضرت را در خواب ديدم و مانند كودكي كه خود را به پدرش مي چسباند، دامن ايشان را گرفتم و خود را به پاهاي مبارك آن حضرت انداختم و از آن بزرگوار خواستم چيزي به من عطا فرمايد آن حضرت نيز انگشتري فيروزه اي را از انگشت مباركشان خارج فرموده و در انگشت من كردند وقتي اين خواب را براي پدرم تعريف كردم به من گفتند كه از اين پس براي تو هيچ نگراني ندارم چون زير سايه الطاف امام زمان خواهي بود)

شروع تحصيل و آغاز طلبگي

حضرت ايت الله العظمي موسوي اردبيلي تحصيلات خود را در اوان كودكي و در سن شش سالگي با ورود به مكتب خانه آغاز كردند و قرآن كريم را فراگرفته آنگاه كتاب هايي چون رساله عمليه، گلستان، تبيه الغافلين، نصاب الصبيان، گلزار بهار، ابواب الجنان، مجالس المتقين تاريخ معجم، دره نادري، تاريخ وصاف، حساب فارسي وبرخي كتب ديگر را نزد معلمان خود آموختند در سال 1318 ه.ش فراگيري دروس عربي را آغاز كرده و در سال 1319 ه. شبه قصد ادامه تحصيل در دروس حوزوي، وارد مدرسه علميه ملا ابراهيم در شهرستان اردبيل شدند.
در ان زمان در اردبيل سه مدرسه علوم ديني به نام هاي مدرسه ميرزا علي اكبر مرحوم، مدرسه صالحيه ومدرسه ملا ابراهيم وجود داشت كه اولي تبديل به دبستان و دومي محل استقرار مهاجرين ايراني قفقاز شده بود و تنها مدرسه ملاابراهيم جهت تحصيل طلبه ها با قي مانده بود. در آن ايام رغبتي براي خواندن دروس حوزوي وجود نداشت به نحوي كه اين مدارس تنها داراي چهار طلبه بود در چنين شرايط سختي، ايشان طلبگي را آغاز نموده و دروس جامع المقدمات، سيوطي، جامي، مطول، حاشيه، ملا عبد الله و...... شمسيه، معالم وشرايع را تا سال 1322 ه.ش در همان مدرسه به اتمام رساندند.پس از ورود متفقين به ايران، مردم از آزار و اذيت دولت رهايي يافتند و در پي آن رغبت جوانان به دروس حوزوي افزايش يافت.

هجرت به قم

حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي در رمضان المبارك 1322 ه.ش تصميم گرفتند به شهر مقدس قم مهاجرت نموده تحصيلات عاليه را در آن شهرمقدس ادامه دهند و در آخر همان ماه از اردبيل خارج و در نهم شوال وارد شهر مقدس قم شدند و در يكي از حجرات فيضيه رحل اقامت افكندند مدت اقامت ايشان در شهر مقدس قم، سه سال واندي به طول انجاميد. معظم له در اين مدت از محضر اساتيد بزرگواري استفاده برده وكسب دانش نمودند از جمله مقداري از مكاسب و جلد اول كفايه را نزد آيت الله العظمي سيد محمد رضا گلپايگاني، بيع مكاسب و جلد دوم كفايه وشرح هدايه ميبدي را نزد آيت الله العظمي حاج سيد احمد خوانساري، رسائل را نزد آيت الله حاج شيخ مرتضي حائري و آيت الله سلطاني، منظومه را نزد آيت الله ميرزا مهدي مازندراني واسفار را نزد آيت الله سيد محمد حسين طباطبايي به تحصيل پرداختند. افزون بر اين معظم له هيچگاه از ترويج معارف دين غفلت نكرده در اين ايام تبليغ در مناطق مختلف ايران مجالس وعظ و خطابه تشكيل داده با سخنراني هايي مذهبي خويش، شور و نشاط معنوي به جامعه تزريق مي كردند.

مهاجرت به نجف اشرف

حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي در 16 آبان 1324 ه.ش برابر با اول ذي الحجه 1364 ه.ق قم را به قصد نجف اشرف ترك كردند به علت مشكلات در مسير رفت قانوني ايشان با سختي فراوان در در شب عرفه وارد نجف اشرف شدند طبق سنن ديرينه در حوزه علميه نجف اشرف همان شب عزم كربلا شده و دو روز بعد به نجف اشرف مراجعت و فراگيري دروس حوزوي را آغاز نمودند.
معظم له دوران اقامت خويش در نجف اشرف را بهترين ايام تحصيل خود مي دانند كه محيطي امن و آرام براي طلاب حاصل شده بود و محصلين غير از تحصيل وتدريس وتحقيق فعاليت ديگري نداشتند ايشان نيز با شور زائد الوصفي، در دروس اساتيد بزرگ حوزه در آن روزگار حاضر شده و ضمن خوشه چيني از خرمن بزرگواران، با علاقه مفرطي به تحقيق و تفحص پيرامون مسائل علمي مطرح در دروس حوزوي پزداخته و قسمتي از دروس آن اساتيد را به رشته تحرير در آوردند.

فعاليت علمي در نجف

حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي  در مدت اقامت در نجف اشرف در اصول فقه مباحث قطع و ظن، برائت، و اشتغال و پاره اي از مباحث الفاظ و در فقه، اعداد صلاه واوقات، قبله ولباس مصلي و مكان مصلي و خلل صلوه و شروط تا آخر مكاسب را نزد مرحوم ْآيت الله العظمي خويي، بحث طهاره را تا آخر وضو نزد مرحوم آيت الله العظمي حكيم، مبحث اجتهاد و تقليد را نزد مرحوم آيت الله را نزد مرحوم آيت الله العظمي سيد عبد الهادي شيرازي، اول كتاب بيع را نزد مرحوم آيت الله العظمي ميلاني، بيع صبي را نزد مرحوم العظمي شيخ محمد كاظم شيرازي، مقداري از عروه را نزد مرحوم آيت الله العظمي شيخ محمد كاظم آل ياسين و در فلسفه از اول طبيعيات تا آخر منظومه را نزد مرحوم صدراي باد كوبي تحصيل نموده و همزمان دروس آيات عظام خوئي، ميلاني، وحكيم را نيز تقرير نمودند.

بازگشت با ايران

در ان تاريخ از نظر سياسي جو عراق به تدريج ناآرام و متشنج شد ومردم بر ضد هيئت حاكمه كه دست نشانده انگلستان بود شورش نموده و خواهان سقوط آن بودند. در اين احوال نامه اي كه حاكي از بيماري شديد پدر معظم له بود به دست ايشان رسيد وايشان را پريشان حال ساخت و ايشان ناچار به ترك عراق و عزيمت به ايران شدند.
حضرت بعد از بازگشت از عراق در سال 1327 ه. ش وارد قم شده در مدرسه فيضيه اقامت گزيدند. ايشان هنگام مراجعت از عراق مصمم بودند در اسرع وقت به نجف بازگردند. هنگامي كه به قم رسيدند با دريافت خبر سلامتي پدر براي اطلاع از وضع حوزه و كيفيت و كميت دروس چند ماهي در قم ماندند و در اين ايام در جلسات خارج فقه آيت الله العظمي بروجردي، فقه واصول مرحوم ايت الله مير داماد وفلسفه مرحوم علامه طباطبايي حاضر شدند تا اينكه در ماه رجب به اردبيل رفته با پدر بزرگوارشان ديدار كردند.

اشتغالات وحوادث مدت اقامت در قم

ادامه تحصيل 

مهمترين اشتغال معظم له در قم ادامه تحصيل و تحقيق بود و علاوه بر حضور مستمر در دروس اساتيد بزرگوار آن روزگار در دروس اخلاق امام خميني و دروس فقه مرحوم ايت الله گلپايگاني و مرحوم ايت الله مرتضي حائري شركت مي كردند.

ادامه تدريس

از سنت هاي ديرپا و خوب حوزه هاي علميه كه تاثير ماندگار و شگرف در پرورش علمي و تربيتي طلاب دارد اشتغال به تدريس در كنار تحصيل است به پيروي از اين سنت از اشتغالات ايشان در مدت اقامت در قم تدريس رسائل، مكاسب، كفايه، منظومه به طلاب خوش فهم و كوشا بود و علاوه بر آن تعدادي دروس خارج فقه و اصول نيز توسط ايشان ارائه مي شد.

فعاليت قراني

يكي ديگر از فعالتهاي حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي در مدت اقامتشان درقم فعاليتهاي قراني وبحث تفسير قران بود معظم له جلسات قراني را در مدت اقامت خويش در اردبيل و تهران نيز ادامه داد و اكنون يكي از فعاليت هاي ايشان قران پژوهي و پرداختن به علوم قراني وتفسير آن مي باشد.

انتشار مجله

در مدت حضور در قم توسط ايشان و عده اي از فضلا وروحانيون حوزه علميه براي نخستين بار مجله اي به نام مكتب اسلام در قم منتشر شد معظم له كه از بانيان اين مجله بود مقالاتي را در ان به رشته تحرير درآوردند كه از آن جمله مي توان به سلسله بحثهاي (دين از نظر قران) و مقالاتي مانند (قران يا آفتابي كه غروب ندارد) و (طوفان نوح) اشاره كرد.

سفرهاي تبليغي

از وظايف اصلي روحانيت، ترويج و تبليغ دين و احكام الهي در جهان است عليرغم فشار وارده از طرف حكومت وقت ايشان به پرداختن به امور تبليغي را از اشتغالات اصلي خويش بشمار مي آوردند و به شهرهاي مختلف كشور سفر مي كردند

فعاليت سياسي

روحانيت داراي دغدغه سياسي از همان ابتدا با دخالت در مسائل سياسي كه سرنوشت مسلمانان و آينده آنان با آن بستگي داشت تلاش كرده است اين وظيفه خود را به نحو احسن انجام دهد. از جمله اين حوادث داستان كنگره جهاني پيمان صلح در زمان نخست وزيري دكتر مصدق بود كه ابتدا گروه زيادي از شخصيتهاي ديني وسياسي ايران پيام آن را تاييد وامضا كردند اما پس از ان كه معلوم شد سرنخ ماجرا در دست كمونيست ها است بسياري از افراد تاييد خود را پس گرفتند ولي برخي ديگر از جمله سيد علي اكبر برقعي وشيخ محمد باقر كمره اي، بر عقيده خود اصرار ورزيده و به محل كنگره در وين نيز رفتند هنگام بازگشت برقعي گروه هاي متمايل به ماركسيسم مراسم استقبال برگزار كردند طلاب قم به مخالفت برخاستند و در نتيجه درگيري پيش آمد و در مقابل شهر باني تير اندازي شد كه منجر به كشته شدن يك نفر و مجروح شدن عده اي ديگر كرديد اعتراضات و درگيري ها به مدت دو روز ادامه داشت. دربار شاه وبرخي گروههاي نيز هركدام با اهداف و انگيزه هاي خاص خود قضيه را پيگيري مي كردند دكتر مصدق براي بررسي و آرام كردن اوضاع، آقاي ملك اسماعيلي را به عنوان نماينده خود خدمت آيت الله العظمي بروجردي فرستاد حضرت آيت الله موسوي اردبيلي كه در اين جريان يكي از دست اندكاران و گردكنندگان مبارزه طلاب بودند از جانب آيت الله العظمي بروجردي با ملك اسماعيلي ديدار كردند و آنگاه در صحن مطهر حضرت معصومه براي مردم سخنراني كرده و پيام حضرت آيت الله بروجردي را به مردم ابلاغ نمودند.

مراجعت به اردبيل

كثرت فعاليت هاي علمي، تبليغي فرهنگي و سياسي باعث گرديدكه در ماه رمضان سال 1338 ه.ش ضعف و بيماري بر ايشان غلبه يابد در پي آن ناگزير قم را به قصد اردبيل ترك فرمودند.

فعاليت در اردبيل

1 - فعاليت علمي

با اقامت حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي در اردبيل جمعي از فضلا وطلاب اردبيل كه در قم مشغول تحصيل بودند به اردبيل بازگشتند ونزد معظم له به فراگيري سطوح عالي رسائل، مكاسب و كفايه پرداختند وپس از مدتي، ايشان، تدريس خارج اصول و خارج فقه مكاسب وعرئه را آغاز نمودند.

 2- تبليغ

كارهاي تبليغ ايشان در اين مدت هيچگاه تعطيل نشد و به شكل سخنراني در منابر و تفسير قرآن پس از نماز مغرب و عشاء و تشكيل جلسات هفتگي در منازل اشخاص، ادامه داشت

3-فعاليت اقتصادي

امام موسي صدر كه از دوستان ديرين دوران طلبگي حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي بود در جنوب لبنان اقدام به تاسيس سازماني جهت مبارزه با فقر و كمك به محرومين كرده بود. ايشان نيز با الهام از اين كار تصميم به احداث كارخانه اي در شهرستان محروم اردبيل جهت مبارزه با فقر وكمك به فقرا گرفتند.
آغاز كار باجوراب بافي و تريكو بافي بود كه ساختماني جهت آن ايجاد گرديد و خانواده هاي تحت پوشش قرار گرفتند. رئيس ساواك وقت اردبيل گفته بود: (ما مي خواهيم اين آخوندها را تحت كنترل در آوريم بلكه حذف كنيم و...) به همين دليل درست همان روزي كه جهت بازديد مردم از موسسه و آشنايي با اهداف آن مامورين با ساواك به موسسه هجوم بردند وآن را بستند و حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي در خانه توقيف شدند و از فعاليت اين مركز جلوگيري به عمل آمد.

4- فعاليت سياسي

از سال 1339 ه.ش كه ايشان در اردبيل ساكن شدند مبارزه سياسي جزء لاينفك فعاليت هاي معظم له شد و به همين دليل دائما تحت تعقيب بودند يكي از موارد در گيري علني ايشان در جنگ 6 روزه اعراب و اسرائيل بود در آن زمان تمامي دستگاه هاي تبليغي رژيم از اسرائيل طرفداري مي كرد ايشان در منبر شديدا به نفع اعراب و مسلمين موضع گيري كردند كه در پي آن رژيم تصميم به دستگيري ايشان و تبعيد ايشان به تبريز گرفت. اين عمل رژيم اعتراض علما و ائمه جماعات اردبيل را در پي داشت. كه در نهايت منجر به انصراف رژيم از اين تصميم شد.
مورد مهم ديگر در جريان كاپيتولاسيون بود كه حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي به آگاه سازي مردم پرداخته و مردم نيز به نشانه اعتراض بازارها را تعطيل كردند.

مهاجرت به تهران

حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي در تابستان 1347 ه. شوارد تهران شدند وپس از چند روزي مقدمات لازم جهت اقامه نماز جماعت توسط معظم له در مسجد امير المومنين (ع) واقع در خيابان نصرت فراهم شد و عليرغم مخالفت شديد دوستان و همشهريان با اقامت ايشان درتهران پس از تهيه مسكن خانواده ايشان نيز از اردبيل به تهران مهاجرت كردند.
با توجه به تفكر الحادي كه درآن زمان در ايران شايع و رايج بود ضرورت تاسيس مركزي جهت برگزاري جلسات سخنراني، كلاس هاي تبيين و بررسي معارف ديني و مسائل عقيدتي و فرهنگي روز به روز بيشتر احساس مي شد. به همين منظور مسجد و كانون توحيد توسط ايشان در خيابان پرچم احداث گرديد كه كلاس هاي متعددي توسط سخنرانان و متفكران مذهبي ايران در انجا برگزار شد اين فعاليت ها تا سال 1357 ه.ش ادامه داشت در اين سال مبارزات ملت مسلمان ايران شكل حادتري به خود گرفت حضرت آيت الله العظمي موسوي اردبيلي يكي از نزديكان حضرت امام و از اركان انقلاب اسلامي محسوب مي شد. اجمال فعاليت هاي علمي و فرهنگي معظم له:

1.فعاليت هاي علمي و فرهنگي

تدريس خارج فقه و اصول، تدريس جلد اول منظومه براي طلاب و روحانيون، تدريس كتاب اصول فلسفه و روش رئاليسم، سلسله بحث هاي تكامل، فلسفه تاريخ، و ديگر مباحث فلسفي ضروري براي دانشجويان، برگزاري جلسات تفسير براي نمازگزاراني كه به مسجد مي آمدند بحث و گفتگو پيرامون مباني فلسفه و تحقيق در مسائل علوم قرآني با گروه هاي مختلف از متفكران، از جمله اشتغالات فرهنگي ايشان در مدت اقامت در تهران بود

2.تاسيس موسسه خيريه مكتب امير المومنين (ع)

در سال 1348 ه.ش جهت انسجام بخشيدن به اقدمات فرهنگي اين موسسه را تاسيس كردند كه منشا خدمات زيادي از جمله تاسيس 3 باب مسجد، 1 مركز فرهنگي، 4 مدرسه راهنمايي و دبيرستان ودانشگاه بوده كه تاكنون نيز در حال فعاليت هستند.

هجرت مجدد به قم

چهاردهم خرداد 1368 ه.ش حضرت امام رحلت فرمودند. پس از اين حادثه معظم له به قم هجرت نموده. اشتغالات جديدي را به شرح زير آغاز نمودند:

تدريس و بحث و تحقيق

ايشان از ابتداي اقامت مجدد در شهر قم آغاز به تدريس خارج فقه و اصول نمودند كه در اين مدت يك دوره خارج اصول ونيز يك دوره فقه جزايي اسلام شامل قضاء، حدود، ‌قصاص، ‌ديات، شهادات را تدريس نمودند و آنها را به رشته تحرير در آوردند كه تاكنون كتاب هاي: فقه القضاء، فقه الحدود والتعزيرات، فقه الديات، فقه القصاص منتشر شد.
ايشان همچنين به تدريس مباحث اجتهاد و تقليد و بيمه فرمودند كه از ميان كتاب فقه الشركه و كتاب التامين در يك جلد به طبع رسيده است.
پس از پايان بردن مباحث كيفري تدريس مباحث حقوقي ومدني اسلام را در دستور كار خويش قرار دادند كه به جهت اهميت مضاربه و ابتلا شديد جامعه به آن، آن را در اولويت قرار داده و تدريس را به پايان رساندند.

تاسيس واداره دانشگاه (دار العلم) مفيد

يكي از نواقص حوزه اين است كه برنامه درسي آن همان برنامه سابق بوده وهيچ تحول در آن ايجاد نشده لذا احكام جديدي كه در اثر تحولات جوامع و زندگي انسان ها بوجود آمده در اين كتاب ها يافت نمي شود ويا كافي نيست و مسائل مهمي از قبيل مسائل اقتصادي و بانكداري، بانكداري بدون ربا، بيمه، احكام مرزها، مقاوله نامه ها و ميثاق هاي بين المللي، و..... و نيز مسائل حكومتي و سياسي و بحث پيرامون نهادهاي اجتماعي سه گانه و همچنين علومي مانند جامعه شناسي، فلسفه و كلام جديد، علوم سياسي و....مورد بحث و بررسي قرار نگرفته براي حل اين مشكل اقدام به تاسيس موسسه اي دانشگاه علوم انساني (دار العلم) مفيد نمودند در حال حاضر رشته هاي حقوق، اقتصاد، علوم سياسي، و علوم قراني دراين موسسه در سطح كارشناسي و كارشناسي ارشد تدريس مي گردد و در نظر است مقطع دكتري نيز در دانشگاه ايجاد شده و افزون بر آن تعداد رشته هاي تحصيلي نيز اضافه گردد.

فهرست تاليفات:
 
فقه القضاء
فقه الحدود والتعزيرات
فقه الديات
فقه الشركه والتامين
فقه القصاص
فقه المضاربه
فقه الشهادات
حاشيه بر خيارات مكاسب
يك دوره كامل اصول فقه
تقريرات دروس آيات عظام حكيم وخوئي در فقه اصول (مخلوط)
الرسائل الفقهيه (مشتمل بر بحث هاي ربا، تلقيح مصنوعي، ذبيحه اهل كتاب،...) مخلوط

مقالاتي در تفسير قرآن
اخلاق (تدريس در دانشگاه مفيد)، مخلوط
چهار جلد اقتصاد (مخلوط)
يك دوره اقتصاد اسلامي بر اساس كتاب وسنت (مخلوط)
جمال ابهي (در رد بهايت)
رساله عمليه
مناسك حج
نهج الرشاد (رساله عمليه به زبان عربي)
استفتات

 

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :4.0 از 5 امتياز است.


12345
6 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 2829 -1 -1

گردشگری در استان
مراکز علمی و دانشگاه ها
مشاهیر استان
آداب و رسوم استان
مساجد و عبادتگاه های استان
معرفی شهرستان ها
اردبیل شناسی
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse