مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۸ يکشنبه ۲۶ آبان -اِلأَحَّد ١٩ ربيع الاول ١٤٤١ - Sunday November 2019
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  717   بازدید    تاریخ درج مطلب  2/1/1397    
 
 
چگونه حرکات صفحات زمین موجب زمین لرزه می شود؟

بزرگ ترین تحول علمی در تاریخ زلزله شناسی -مطالعه زمین لرزه ها- در اواسط قرن بیستم با پیشرفت تئوری تکتونیک های صفحه اتفاق افتاد. دانشمندان ایده تکنوتیک صفحه را پیشنهاد کردند تا شماری از پدیده های خاص و عجیب و غریب روی زمین، مثل حرکت قاره ها در طول زمان، بی نظمی فعالیت های آتشفشانی در مناطق مشخص و حضور برجستگی های عظیم در کف اقیانوس را توضیح دهند.

اساس تئوری این است که لایه سطح زمین -لیتوسفر- که از بسیاری از صفحات تشکیل شده، در بالای لایه اتنوسفر (athenosphere) می لغزند.

در مرزهای بین این صفحات عظیم خاک و سنگ سه اتفاق رخ می دهد:

- صفحات از هم دور می شوند-اگر دو صفحه از همدیگر دور شوند، سنگ مذاب داغ از لایه های گوشته (منتل) زیر لیتوسفر جاری می شود. این مواد مذاب روی سطح می آید (اکثراً در کف اقیانوس) و پس از این گدازه نامیده می شود. هنگامی که گدازه خنک می شود، سفت می شود تا مواد لیتوسفر جدید را تشکیل دهد و شکاف و دهانه را پر کند. این خطوطی که صفحات در دو طرف آن از هم دور می شوند، مرز صفحه واگرا یا جدا شونده نامیده می شود.

- صفحات می توانند به طرف هم کشیده شوند -اگر دوصفحه به طرف همدیگر حرکت کنند، به عنوان مثال یک صفحه زیر یکی دیگر کشیده می شود. این صفحه به زیر رفته، در لایه های گوشته پایین تر فرو می نشیند و نشست می کند، و در آن جا ذوب می شود.

در بعضی از مرزها -جایی که دو صفحه با هم تلاقی می کنند- هیچ صفحه ای در موقعیتی نیست که زیر دیگری برود، بنابراین به سوی هم کشیده می شوند تا کوه ها را تشکیل دهند. خطوطی که صفحات به طرف همدیگر کشیده می شود، مرزهای صفحه همگرا یا تلاقی نامیده می شود.

- صفحات برخلاف هم می لغزند -در مرزهای صفحات دیگر، صفحات به آسانی به وسیله همدیگر لغزانده می شوند- یکی به عنوان مثال به شمال حرکت می کند و یکی به جنوب. در این موقعیت صفحات به طور مستقیم در مرزها به داخل یکدیگر  حرکت نمی کنند، آنها محکم باهم کشیده و یا از هم رانده می شوند و مقدار عظیمی از کشش و فشار و درهم تنیدگی در مرزها به وجود می آید.

جایی که این صفحات با هم برخورد می کنند، شما می توانید گسل ها را ببینید -گسل ها که شکستگی هایی در پوسته زمین هستند، جایی هستند که توده های سنگ در هر طرف مرز در مسیرهای مختلف حرکت می کنند. وقوع زلزله ها در امتداد خطوط گسل نسبت به جاهای دیگر کره زمین معمول تر است.

محققان هنوز لازم است مطالعات بيشتري درباره آتشفشان هايي كه در اوايل شكل گيري زمين به وقوع پيوسته اند انجام دهند. شواهدي جدید نشان می دهد که برخی از فرآیندهای تکتونیکی كه محرك فعالیت های آتشفشانی امروزي هستند در 3.8 میلیارد سال پیش رخ داده اند.

بالا آمدن و ذوب گوشته زمین و همچنین فوران گدازه هاي جديد در پشته هاي ميان اقيانوسي و انفجار گدازه هاي جديد در كف دريا، محرك تولید مستمر پوسته اقیانوسی است. همانطور که پوسته اقیانوسی از پشته هاي ميان اقيانوسي دور مي شود و خنك مي شود، متراكم تر از گوشته زیرین می شود.

با گذشت زمان، بيشتر این پوسته اقیانوسی دوباره نشست مي كند تا به داخل گوشته فرورود، که می تواند باعث فوران های بيشتر آتشفشانی شود. این فرآیند به عنوان فرورانش شناخته مي شود و در مرز صفحات رخ مي دهد.

مطالعات ژئوشیمیایی قبلي شباهت هايي را بین گدازه هاي جديد منطقه فرورانش و آنها که در حدود 3.8 میلیارد سال پیش فوران كرده اند نشان مي دهد و به همين دليل محققان نتيجه مي گيرند فعاليت تكتونيك سبك فرورانش در ابتداي تاريخ زمين شكل گرفته است.

منبع: سایت علمی 020

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :0.0 از 5 امتياز است.


12345
0 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 116235 -1 -1

کامپیوتر
هوافضا
صنایع الکترونیکی
نجوم
مقالات عمومي
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse