مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۷ دوشنبه ۳ ارديبهشت -اِلأِثنين ٧ شعبان ١٤٣٩ - Monday April 2018
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  51   بازدید    تاریخ درج مطلب  26/12/1396    
 
 
اقسام جوهر

مقدمتا باید دانست که اگر ما خواسته باشیم از برای موضوعی توسعه جنسی داده و انواعی اثبات کنیم، تنها راهش آن است که در میان افرادش اختلاف و تباین در آثار و خواص پیدا کرده و از آن راه، مبادی آن احکام مختلفه را مختلف شماریم .

مثلا « حجم » را به انواع مختلفه کره و استوانه و مکعب و مخروط و منشور و همچنین « سطح » را به سطح مستوی و منحنی از راه اختلاف خواص ریاضی که در افراد مختلفه آنها پیدا می شود تقسیم می نماییم .

و از اینجا روشن می شود که اگر مهیت جوهر که از راه ویژه خود در خارج اثبات شده انواعی داشته باشد باید اختلافی در احکام افرادش بروز کند .

و با اعتماد به این حقیقت، گذشتگان فلاسفه اقسام زیرین را برای مهیت جوهر اثبات کرده اند :

اول « نفس » . چنانکه در مقاله 3 مبرهن کردیم نفس ما جوهری است مجرد از ماده که افعالش ابتدائا از ماده بروز کرده و متصدی افعال بدنی می باشد . چنانکه روشن است نظیر این سخن را در نفوس سایر حیوانات نیز می توان گفت .

دوم « عقل » و آن جوهری است مجرد از ماده که هیچ گونه تعلق ذاتی و فعلی به ماده ندارد . فلاسفه الهی به وجود چنین موجودی اقامه برهان کرده اند چنانکه در مقاله 14 خواهد آمد .

سوم « جسم » . گذشتگان فلاسفه پس از اثبات وجود جوهر مادی در جهان طبیعت، متوجه شده اند که همه اجسام، خاصه ای مشترک مانند حجم دارند و از این روی حکم کرده اند که جسم نوعی است از جوهر ( آن گروه از فلاسفه که ماده به معنی هیولی اثبات کرده اند ناچار جوهر جسمانی را به سه قسم هیولی، صورت حسی و جسم - که نتیجه ترکیب آنهاست - تقسیم کرده اند، ولی با اثبات « حرکت جوهری » باید هیولی را جهتی از جهات وجود جسم دانست نه موجود مستقلی در برابر جسم ) .

چهارم « صورت نوعی » . اختلاف آثاری که در اجسام گوناگون جهان مشهود است، با تذکر اصلی که در آغاز سخن گفته شد، ایجاب می کند که به حسب اختلاف

ص 870

[ متن کتاب ]

آثار جسمانی تقسیم دیگری در خود جوهر جسم انجام گرفته و در نتیجه مطلق جسم صورتهای تازه جوهری پیدا کند .

ولی چون نظر ساده ما گاهی خطا کرده و یک اثر مرکبی را بسیط شمرده و موضوعی غیر واقعی برایش اثبات می کند - چنانکه مثلا ما با نظر ساده امثال خانه و فرش و صندوق و ماشین و غیر آنها را واحدهای جوهری شمرده و آثار و خواصی از برای آنها می پنداریم و پس از بررسی روشن می شود که چنان نبوده است - اینجاست که فلسفه باید از نظریات علمی استمداد جسته و از نتایج کنجکاوی آنها که خواص اشیاء را تشخیص می دهند استفاده کرده و از برای خواص حقیقی، موضوعات حقیقی اثبات کند، زیرا تشخیص خواص اجسام وظیفه علم است نه وظیفه فلسفه .

پس می گوییم : طبیعیات و ریاضیات قدیم 1 . عناصر و اصول اولیه ترکیبات جسمانی را - به استثنای اجسام فلکی - چهار تا می دانست : آتش، هوا، آب و خاک . 2. افلاکی که دارای اجرام کوکبی بودند اثبات می کرد 3 . موالید سه گانه که انسان و حیوان و نبات باشند یافته بود ( غیر از ترکیبات معدنی و کائنات جو مانند شهابها و ابر و برف و تگرگ ) و از این روی فلسفه نیز از برای هر یک از آنها صورت نوعی جوهری جداگانه اثبات می کرد مانند صور عنصری، صور فلکی و کوکبی، صور نباتی، صور حیوانی و صورت انسانی .

ولی پیشرفت تازه علوم این بساط را برچیده و بساطی تازه گسترده است : 1 . چهار عنصر کهنه تجزیه شده و تاکنون عناصر بسیاری پیدا شده 2 . به ثبوت رسانیده که افلاکی در وجود نبوده و حرکتهای مشهود آسمانی بیشترشان از آن زمین بوده و ستارگان نیز از عناصری که زمین را به وجود آورده اند ترکیب یافته اند 3 . عناصر را نیز به ملکولها و ملکول را به اتمها و اتم را به اجزای دیگری مانند پروتون و الکترون تجزیه نموده 4 . ماده را به انرژی و انرژی را به ماده قابل تحول فرض کرده و با این فرضیه جهان طبیعت به انرژی برمی گردد که حرکت است ؛ از این روی امروز فلسفه نیز طبق اصول مسلمه خود، با حفظ این نظریات، نوعیتهای جسمانی جوهری اثبات خواهد کرد .

بنابراین از آنجایی که جسمیت پیدا شده و ترکیب شروع می شود، هر ترکیب تازه خواص تازه ای ایجاد می کند تا آنجا که ترکیبات خاتمه می پذیرد . هر ترکیب تازه دارای خواص بسیط تازه، یک صورت نوعی جوهری مخصوص به خود دارد و مجموع چندین نوع که نوع تازه ای به وجود می آورند « ماده » هستند و صورت نوعی تازه صورت نوعی آنهاست و مجموع صورت و ماده یک نوع تازه می باشد .

ص 871

[ متن کتاب ]

و اما فرضیه ای که ماده را نتیجه تراکم یافتن انبوهی از انرژی می گیرد، چون تاکنون از راز تراکم انرژی و پیدایش حجم، پرده برداشته نشده، نوعیت جوهری ویژه جسم که نخستین نوع پدیده نوعی شمرده می شود، در اعتبار خود باقی است .

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :0.0 از 5 امتياز است.


12345
0 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 114067 -1 -1

سینما
ادبیات
کتاب و کتابخوانی
هنری
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse